Posted in Քիմիա 8.8

Ինքնաստուգում

1. Օքսիդների դասակարգումը

Հիմնային օքսիդներ

K₂O, CaO, MgO, Na₂O, Fe₂O₃, FeO, CuO

Թթվային օքսիդներ

SO₂, N₂O₃, P₂O₅, SO₃, N₂O₅, CO₂, SiO₂, P₂O₃, Cl₂O₇

Երկդիմի (ամֆոտեր) օքսիդներ

BeO, Al₂O₃, ZnO, Cr₂O₃

Անտարբեր օքսիդներ

CO, N₂O

Continue reading “Ինքնաստուգում”

Posted in Երկրաչափություն 8.8

Վեկտորի կոորդինատները

Պարապմունք 54

Առաջադրանքներ․

1)Որոշեք a = 2i + 3j, b = -1/2i — 2j, c = 8i, d = i – j, e = −2j, f = −i վեկտորներից յուրաքանչյուրի կոորդինատները։
a{2;3}
b{-1/2;-2}
c{8;0}
d{1;-1}
e{0;-2}
f{-1;0}

2)Գրառեք հետևյալ վեկտորների վերածումը` ըստ i և j կոորդինատային վեկտորների.
ա)x{-3, 1/5},
x=-3i + 1/5j}
բ)y{-2, -3},
y=-2i-3j
գ)z{-1, 0},
z=-i
դ)u{0, 3},
u=3j
ե)v{0,1}:
v=j

3)Գտեք x և y թվերը, որոնք բավարարում են հետևյալ պայմաններին․
ա) xi + yj = 5i — 2j, բ)-3i + yj = xi + 7j, գ)xi + yj = −4i, դ)xi + yj = 0:
1. x=5, y=-2
2. x=-3,y=7
3. x=-4, y=0
4. x=0, y=0

4)Գտեք a + b վեկտորի կոորդինատները, եթե`
ա) a{3,2}, b{2,5},
c{5;7}
բ) a{3,-4}, b{1,5},
c{4;1}
գ) a{-4,-2}, b{5,3},
c{1;1}
դ) a{2,7}, b{-3,-7}:
c{-1;0}

5) Գտեք a − b վեկտորի կոորդինատները, եթե`
ա) a{5,3}, b{2,1}
c{3;2}
բ) a{3,2}, b{-3,2},
c{6;0}
գ) a{3,6}, b{4,-3},
c{-1;9}
դ) a{-5,-6}, b{2,-4}:
c{-7;-2}

6)Գտեք 2a, 3a, –a, −3a վեկտորների կոորդինատները, եթե a{3,2}:
2a{6;4}
3a{9;6}
-a{-3;-2}
-3a{-9;-6}

7)Տրված են a{2,4}, b{−2,0}, c{0,0}, d{-2,-3}, e{2,-3}, f{0,5} վեկտորները։ Գտեք այդ վեկտորներից յուրաքանչյուրի հակադիր վեկտորի կոորդինատները։
a{-2;-4}
b{2;0}
c{0;0}
d{2;3}
e{-2;3}
f{0;-5}

Posted in Երկրաչափություն 8.8

Կրկնողություն

Պարապմունք 53

1. Գտեք  x-ը, եթե а{x; 3} վեկտորի երկարությոընը 5 է:
9+x^2=25
x^2=16
x=4

2. Գտեք  հետևյալ վեկտորների երկարությունները ` а{-3 ; 4} ,  b{2 ; -7} ,  c{-2 ; 6}:
x^2=9+16=25
x=5
|a|=5
x^2=4+49=53
x=√53
|b|=√53
x^2=4+36=40
x=√40
|c|=√40

3. Գտեք  a{6 ; 4}  և  b{2 ; 3} վեկտորների երկարությունների հարաբերությունը:
|a|=√36+16=√52
|b|=√4+9=√13
|a|/|b|=√52/√13=√4=2

4. Տրված են a{-2 ; 1}  և  b{4 ; 5} վեկտորները: Գտեք a + b վեկտորի  կոորդինատները  և երկարությունը:
a+b={2;6}
|a+b|=√4+36=√40=2√10

5. Տրված են A(3 ; 4) և  B(-2 ; 5)  կետերը: Գրեք AB վեկտորի վերլուծությունը ըստ կոորդինատային վեկտորների:
-2-3=-5
5-4=1
a{-5;1}

6. Տրված են a{11 ; -5} և b{5 ; 8} վեկտորները: Գտեք a-b վեկտորի կոորդինատները:
a-b={6;-13}

7.Տրված են a{-2 ; 5} և b{3 ; -4} վեկտորները: Գտեք 2a-b վեկտորին հակադիր վեկտորի  կոորդինատները:
2a-b={-7;14}
(2a-b)↓={7;-14}

Posted in Հանրահաշիվ 8.8

Քառակուսի արմատ պարունակող հավասարումներ. Իռացիոնալ հավասարումներ

Պարապմունք 53

1)Լուծեք հավասարումը․

  1. x+1=3x+1
    x-3x=0
    -2x=0
    x=0
  2. -4x+5=-x+1
    -3x=-4
    x=4/3
    լուծում չունի
  3. 3-3x=4x-10
    -7x=-13
    x=-13/7
  4. -3x-3=-2x-9
    -x=-6
    x=6
  5. 5x+2=x
    4x=-2
    x=-1/2
  6. 3x+2=2x
    x=-2

2)Լուծեք հավասարումը․

  1. 35-15√x-6x+15√=41
    35-6x=41
    -6x=6
    x=-1
  2. 6-10√x -5x+10√x=x
    6-5x=x
    6x=6
    x=1
  3. -3 +6√-x-1 – 6√-x-1 -6x=1
    -3 – 6x=1
    -6x=4
    6x=-4
    x=-4/6
  4. 1+√x=3-2x+√x
    1=3-2x+√x-√x
    1=3-2x
    2x=2
    x=1
Posted in Հայոց լեղու 8.8

Առաջադրանքներ 11-15, 13.05.2026

Բաց թողնված տառերը լրացրու՛:

ա. Մարդուն իր ամբողջ կյանքում ուղեկցում է ձայնը: Մարդը բացարձակ լռության    պայմաններում վատ է զգում. նրան պատում է  երկյուղի ու անհարմարության զգացում: Բացարձակ լռությունը խաթարում է մարդու նյարդային համակարգն այնպես, ինչպես և անվերջ աղմուկը: որոտը, հրաբուխների ձայնը, ծովային մրրիկները և այլ աղմուկներ անհանգստացնում են մարդուն: Կան բնական աղմուկներ էլ, ինչպես թռչունների դայլայլը, աղբյուրների կարկաչյունը, ծովի ալիքների համընթաց ճողփյունը, հաճելի են մարդկանց համար, բարերար են ներգործում նրանց նյարդային համակարգի վրա: Տհաճ աղմուկը քայքայում է մարդու առողջությունը: Աղմուկի հետ են կապվում լսողության կորուստը, նյարդահոգեկան հիվանդությունների աճը, ֆիզիկական և մտավոր ընդունակությունների նվազումը:

բ. Ամերիկյան մի ակումբում, որտեղ երաժշտությունն անդադար որոտում է, կարելի   է անդորր գտնել: Ավտոմատի մեջ տասը ցենտ են գցում, և այն երեք րոպեյով անջատվում է: Տասը ցենտը քիչ չէ, բայց ինչքա՜ն հաճելի է․ թվում այն անդոևրրը, որի համար անձամբ կանխիկ վճարել ես: Հազար ինը հարյուր հիսունինը թվին ամերիկյան ռադիոն մի անսովոր հաղորդում տվեց: Ունկդիրների ուշադրությանը ներկայացրին մի լուր` աղմուկի դեմ պայքարող կազմակերպություն ստեղծելու մասին, ու ընդհուպ մինչև տասնհինգ րոպեանոց հաղորդման վերջը տևող լռություն:

գ. Մեռյալ ծովի ջուրն այնքան աղի է, որ այնտեղ ոչ մի կենդանի էակ չի կարող ապրել: Արևմտյան Ասիայի տոթակեզ անանձրև կլիմայի պատճառով անըդհատ շատ ջուր է գոլորշիանում ծովի մակերևույթից, իսկ լուծված աղերը մնում են ծովում ու մեծացնում ջրի աղիությունը: Ծովում խորանալուն զուգընթաց` աղիությունը աճում է: Աղերը Մեռյալ ծովի քառորդ մասն են կազմում, նրա մեջ աղերի ընդհանուր քանակը քառասուն միլիոն տոննա է

դ. Ձմեռնամուտի օրերից մեկն էր: Երկինքը պղտոր էր գարնան ջրի պես: Կատաղի քամին վժժալով ներս էր պրծնում փողոցի մի բերանից, թռցնում էր առաջին պատահած մարդու գլխարկը, լիզում էր գետնից աղբն ու փոշին, ծեծում էր դռներն ու պատուհանները, բարձրանում պատովն էր տալիս մանրավաճառի խանութի ճակատից կախված ցուցանակն ու կորչում փողոցի մյուս բերանից: Լապտերավառը, սանդուքն ուսին, փոքրիկ լապտերը ձեռքին, վազում էր` լապտերները վառելու: Փողոցի անկյունում արդեն վառված հողմածեփ լապտերը ծռել էր գլուխը և նայում էր շուրջը կեղտոտ ապակիների միջից մարդու ցավագար, ճպռոտ աչքերի պես: Ամայի փողոցում մի փոքրիկ շուն կուչ էր եկել մի փակ դռան առջև, սրթսրթում էր ամբողջ մարմնով ու կաղկանձում:

Հնչյուն և տառ

Հայերենի գրությունը հիմնականում համապատասխանում է  արտասանությանը, այբուբենն ստեղծվել է մեկ հնչյունինմեկ տառմեկ տառինմեկ հնչյուն  սկզբունքով: Ժամանակակից հայերենում այս սկզբունքից մի քանի շեղում կա`

ա) ե, ո, և տառերը կարող են արտահայտել մեկից ավելի հնչյուններ (յէվօէվ կամ  յէվ).

բ) է և о հնչյունները համապատասխանաբար կարող են արտահայտվել է և ե, о և ո տառերով.

 գ) բառի մեջ լսվող ը հնչյունը չի գրվում, եթե բառի կամ արմատի սկզբնատառ չէ.

դ) երկու ձայնավորների միջև լսվող յ հնչյունը գրվում է միայն ա-ից և ո-ից հետո, մնացած դեպքերում չի գրվում.

ե) ձայնեղ բաղաձայնները որոշ դեպքերում խուլ են հնչում (օրինակ` կարդալ, աղջիկ, կարագ):

Posted in Հայոց լեղու 8.8

Առաջադրանքներ 11-15, 12.05.2026

Դասարանում՝ 12.05.2026

1. Ըստ տրված կաղապարների՝  կազմի՛ր բարդ նախադասություններ:
Թեկուզ չեմ սիրում քիմիա , այնուամենայնիվ սովորոցի դասս։
Թեպետ վախում եմ բարձրությունից, սակայն նստեցի օդապարիկ:
Չնայած որ հոգնածեի, բայց հավաքեցի սենյակս:
Թեև քնել էի ուզում, բայց և այնպես արեցի անգլերենի պարապմունքը:

2. Ըստ տրված կաղապարների` կազմի՛ր բարդ նախադասություններ:
Եթե քննությունները լավ հանձնեմ,  ապա կնդունվեմ իմ ուզած քոլեջը:
Քանի որ դասս չէի սովորել, հետևաբար ստացա վատ գնահատական:
Որովհետև ուժեղ անձրև էր գալիս, ուստի չգնացի զբոսնելու։
Քանզի վատառողջ եմ , ուրեմն դասերից կբացակայեմ:

3. Ըստ տրված կաղապարների` կազմի՛ր բարդ նախադասություններ: Փորձի՛ր բացատրել՝ ստորակետը այս կառույցներում ինչ դեր  ունի:
Պետք է արագ տուն հասնեմ, այլապես կընկնեմ ուժեղ ամպրոպի տակ:
Ոչ թե բալանի, այլ բանալի։
Ընկերոջը դժվարության մեջ պետք է օգնել, այլ ոչ թե մենակ թողնել։

4.Նախադասություններն ավարտի՛ր (ուշադրությո՛ւն դարձրու կետադրությանը):

Հյուրերի բազմությունը շարժվեց դեպի դահլիճ և սկսեց զբաղեցնել իր տեղերը։

Հյուրերի բազմությունը շարժվեց դեպի դահլիճ, և երաժշտությունը հնչեց ավելի բարձր։

Արդեն մի շաբաթ ուշացրել եմ խոստացածս նվերն ու հիմա ամաչում եմ հանդիպել նրան։

Արդեն մի շաբաթ ուշացրել եմ խոստացածս նվերն, ու նա արդեն նեղացել է ինձանից։

Տղաները սկյուռին հավանաբար մոռացել էին կամ չէին նկատել նրա անհետանալը։

Տղաները սկյուռին հավանաբար մոռացել էին, կամ նա ինքն էր փախել անտառ։

6. Տրված հարցերին պատասխանող նախադասություններ ավելացնելով՝ պարզ նախադասությունները դարձրո՛ւ բարդ (որպեսզի ավելացրածդ նախադասությունը կապվի, կարող ես անհրաժեշտ բառ ավելացնել):

Կարդալուց հետո կհասկանաք թեման, թե ինչի մասին էր դասը։ (ի՞նչ)
Արդեն որոշել եմ ինչ եմ դառնալու, երբ ավարտեմ դպրոցը։(ի՞նչ) 
Բռնակալները սպանում են մարդկանց, ովքեր հակադրվում են իրենց։ (ո՞ւմ)
Նավաստին փնտրում էր կորած ուղևորին, ում առավոտյան տեսել էր։ (ո՞ւմ)
Արդեն շատ հեռու եք նրանից, ով ուղեկցում էր ձեզ։(ումի՞ց)
Դեռ կլսեք նրանց մասին, ովքեր բարեգործություն են արել: (ո՞ւմ մասին)

 

7. Տրված հարցերին պատասխանող նախադասություններ ավելացնելով՝ պարզ նախադասությունները դարձրո՛ւ բարդ:

Նորեկն այնպես էր խոսում, ինչպես հին ծանոթը կխոսեր։

Արևն այնպես էր այրել կնոջ դեմքը, որ այն կարմրել էր։

Ահռելի որոտից պայթում է երկինքը, ինչպես հսկայական հրավառությունից։

Բոլոր կասկածներս փարատվեցին, երբ նա ամեն ինչ բացատրեց։

Երեկոյան հազիվ տեղ հասանք, երբ արդեն մթնել էր։

Մայր ու որդի զբոսնում էին, մինչև արևը մայր մտավ։

Posted in Հանրահաշիվ 8.8

Քառակուսի արմատ պարունակող հավասարումներ: Իռացիոնալ հավասարումներ

Պարապմունք 52

Առաջադրանքներ․

1)Լուծել հավասարումները․

  1. 3x-1=0
    3x=1
    x=1/3
    √1-1=0
  2. 4x+5=4
    4x=-1
    x=-1/4
    √-1+5=2
  3. 7-3x=1
    3x=6
    x=2
    √7-6=1
  4. -x-1=9
    -x=10
    x=-10
    √10-1=3
  5. -4+5x=4
    5x=8
    x=8/5
    √-4+8=2
  6. -x=1/4
    x=-1/4
    √1/4=1/2

2)Լուծեք հավասարումները

  1. x=9
    √9=3
  2. x=0
    √0=0
  3. x=1
    √1=-1, լուծում չունի
  4. 2x=1
    x=1/2
    √1=1
  5. 4x-1=1
    4x=2
    x=1/2
    √2-1=1
  6. x+2=1
    x=-1
    √-1+2=1
  7. 3x-8=36
    3x=44
    x=44/3
    √44-8=6
  8. 1+5x=49
    5x=48
    x=48/5
    √1+48=7
  9. x-3=4
    x=7
    (√7-3)-2=0
    2-2=0
Posted in Русский 8.8

Расскажи миру о своей Родине

1 часть

7 декабря 1988 года в Армении произошло одно из самых страшных землетрясений в истории СССР — Спитакское землетрясение. Оно случилось в 11:41 утра и длилось всего около 30 секунд, но за это время были разрушены целые города. Больше всего пострадали Гюмри (тогда он назывался Ленинакан), Спитак и Ванадзор.

https://images.openai.com/static-rsc-4/PdySHAfLkf6mibGhGlV2SOeJk7wpphkJb1098OKCQhWyRz81Lb_pVwA6c2q_BFg6-vwJOkWvlsiYp-YLOUEkaUDiu8n3o-lW8ndqDiJVMEHdPRv0vsJvg7gJsWG82ZVkIj52f6kL8dQlKvE2G-OosKjMmWOihFeEv7VLV04u72MvedtjwZ0tpcEMK_PLjAgd?purpose=fullsize
https://images.openai.com/static-rsc-4/8swTBjMBStIgGlkpLFvoAm8dwOTh5NtzX79ndNHe_BX-7WxE7A6WlW8NwH5pbTTyfF0orVKo-UfetlZ9wLSZHHZDEzBgjkPxJJbzJN5FTl1292G39WM-SQS_wYzM0jnQwIp2nY-Yb_91qtzX3VvfYk4LPoOfPc0uSgwu1WNAe2WpaL87CVIFTG9Yfkyz4CLU?purpose=fullsize
https://images.openai.com/static-rsc-4/B0CAgb_6BeHKww8gXxolAnxhOWKMrp3NwUxZEXe9epqCDABcIT7CNav23neuz-d7no0HN26H_jMExbJyPTs21kceqM4-6j9knFpF6MBF-khvS5tEq_fBkFXWekJ4gBUcXo5Wc6FbNRBLtaSBrP8Bgfue8iCoY3NKoENll4GkQhTlA9o6uyhkP-GjDKNU8c16?purpose=fullsize

В Гюмри разрушения были катастрофическими. Многие дома, школы, больницы и заводы обрушились за секунды. По разным данным, только в Гюмри погибло около 17 тысяч человек. Всего в Армении погибло более 25 тысяч человек, сотни тысяч остались без жилья.

Сила толчков в эпицентре достигала 10 баллов по 12-балльной шкале. Землетрясение охватило почти 40% территории Армении.

После трагедии помощь в Армению приехала со всего СССР и из других стран мира: спасатели, врачи, гуманитарная помощь. Люди разбирали завалы вручную, пытаясь найти выживших.

Даже спустя десятки лет в Гюмри оставались семьи, которые жили во временных домиках («домиках»). Землетрясение очень сильно изменило город и жизни людей.

2 часть

После землетрясения 1988 года в Гюмри в городе появились памятники, посвящённые памяти погибших и трагедии народа. Один из самых известных — памятник жертвам Спитакского землетрясения.

Памятник символизирует боль, скорбь и одновременно силу людей, которые смогли пережить трагедию. Часто у мемориала можно увидеть цветы и свечи — люди приходят туда, чтобы почтить память погибших.

Для жителей Гюмри этот памятник — не просто скульптура, а напоминание о том, как город пережил тяжёлые времена и сумел восстановиться.

3 часть

Одним из самых известных символов национальной культуры Армении является армянский дудук. Это древний музыкальный инструмент, который существует уже более тысячи лет. Дудук делают из абрикосового дерева, поэтому его звук очень мягкий, тёплый и немного грустный.

Музыка дудука тесно связана с историей и душой армянского народа. На нём играют во время праздников, свадеб, народных танцев, а также в моменты памяти и печали. Звуки дудука помогают передать чувства человека без слов.